Basen Morza śródziemnego - kolebka Europy

Geograficzna i etniczna specyfika obszaru

Morze Śródziemne jest stosunkowo ciepłym i spokojnym zbiornikiem wodnym. Jego nazwa pochodzi z czasów rzymskich: Mediterraneus oznaczało morze położone „pomiędzy lądami". Jego kształt, stosunkowo długi, ale wąski, a także fakt występowania wielu małych wysp w jego basenie sprzyjały żegludze w czasach starożytnych. Ponadto ciepłe wody morskie łagodziły klimat na wybrzeżach: w czasie ciepłego i suchego lata temperatura wzrasta powyżej 20°C, w zimie natomiast jest wilgotno, a temperatura rzadko spada poniżej 0°C.

Państwo fenickie

Państwo fenickie rozwinęło się na wschodnim wybrzeżu Morza ¡ródziemnego, na terenach Libanu oraz Syrii Zachodniej. Fenicjanie nie stworzyli jednolitego państwa, lecz szereg państw-miast nastawionych na handel. Do najważniejszych należały Tyr, Sydon, Ugarit oraz Byblos. Położenie geograficzne pomiędzy wysokimi pasmami górskimi na wschodzie i morzem na zachodzie zmusiło Fenicjan do ekspansji morskiej. Dlatego właśnie Fenicjanie byli ludem żeglarskim, zajmowali się głównie handlem i jako pierwsi rozpoczęli intensywną kolonizację.

Alfabet i monety
Kupiecki charakter cywilizacji fenickiej sprzyjał nie tylko eksploracji, ale także wymagał uproszczenia procedur handlowych. Dlatego to właśnie Fenicjanie wymyślili alfabet oraz przyczynili się do rozprzestrzenienia monet w świecie starożytnym. Alfabet fenicki powstał pod koniec II w. p.n.e. Składał się z 22 liter, z których każda odpowiadała jednemu dźwiękowi. Taki zapis fonetyczny ułatwiał prowadzenie księgowości.

Intensywny handel fenicki spowodował także rozpowszechnienie się monet w rejonie Morza ¡ródziemnego. Po raz pierwszy, jako środek płatniczy, stosowano je w królestwie Lidii (płw. Azja Mniejsza), jednak to Fenicjanie upowszechnili je pośród innych kultur. Do najważniejszych kolonii fenickich należała Kartagina. Miasto to zostało założone w 814 r. p.n.e. i dość szybko stało się osobnym państwem. W przeciwieństwie do innych kolonii Kartagina nie była jedynie portem handlowym, ale prowadziła także ekspansję terytorialną, podporządkowując sobie kolonie, m.in. na Sycylii oraz na południu Półwyspu Pirenejskiego. Tamtejsze kopalnie dostarczały Kartagińczykom złota oraz srebra. Szczyt potęgi Kartaginy przypada na III w. p.n.e., kolejne wojny prowadzone z Rzymem (tzw. wojny punickie) spowodowały jednak spadek znaczenia Kartaginy i doprowadziły do jej całkowitego zburzenia w 146 r. p.n.e.